विद्या सरकारी कार्यालयात काम करणारी बौद्ध समाजाची तरुणी. ग्रामीण भागातील शेतमजुराची ही मुलगी अभ्यास करून स्पर्धा परीक्षा देऊन प्रशासनात आली.
आज ३ जानेवारी. विद्या कार्यालयात साडी घालून आली. सर्वांच्या नजरा तिच्यावरच खिळल्या होत्या.प्रत्येकजण तिला विचारत होता,"मॅडम,आज काय वाढदिवस आहे का तुमचा,की अजून काही विशेष"? विद्या मात्र स्मितहास्य देऊन शांत रहायची.
आजूबाजूच्या महिला वर्गाला मात्र काही चैन पडेना.विद्याने साडी का घातली याचं उत्तर त्यांना हवं होतं.शेवटी सर्व महिला ग्रुप विद्याच्या टेबलजवळ आला आणि तिला कारण विचारलं.
विद्याने उत्तर दिलं,"अहो आज सावित्रीमाई फुले यांची जयंती आहे ना म्हणून साडी घातली".
एकीने प्रश्न विचारला,"हा ते ठीक आहे जयंती वगैरे पण त्यात साडी घालण्यासारखं विशेष काय"? दुसरी म्हणाली,"अंग वेडी विद्या ,सणासुदीला साडी घालावी असं जयंती वगैरेला थोडीच घालायची असते साडी". तिसरी नाराजीच्या स्वरात म्हणाली," माझा तर मूडच गेला बाई. वाटलं विद्याकडे विशेष कारण असेल.पण कसलं काय?".
ज्यांच्या सोबत आपण काही दिवसांपूर्वी नऊ रंगाच्या साड्या घालून फोटो काढले आज त्यांनाच आपल्या साडीचा प्रश्न पडलेला बघून हताश झालेल्या विद्याने शेजारी बसलेल्या राहुलला विचारले,"सर काय हे,काय म्हणावं अश्या यांच्या वागण्याला"?
राहुलने उत्तर दिले- "मानसिक गुलामगिरी".
- आयु. बुद्धजय भालशंकर
मो.९९६०३७२७३६
